Fyrirsagnalisti
Um Austurlandsverkefnið
Sjálfbærniverkefni Alcoa Fjarðaáls og Landsvirkjunar var sett á laggirnar til að fylgjast með áhrifum framkvæmda við Kárahnjúkavirkjum og álverið í Reyðarfirði á samfélag, umhverfi og efnahag á Austurlandi. Fyrirtækin fengu til liðs við sig fulltrúa ýmissa hópa, bæði með og á móti framkvæmdunum og myndaður var samráðshópur sem vann að verkefninu.
Meira...Sjálfbærnimælingar
Samfélagsvísar
Sextán samfélagsvísar voru mótaðir og teknir til vöktunar í sjálfbærniverkefninu á Austurlandi. Margar áhugaverðar niðurstöður eru úr mælingum. Verið er að koma inn niðurstöðum úr mælingum vegna 2011. Allar upplýsingar hafa verið uppfærðar vegna 2010. Vöktun og mælingar eru í höndum Þekkingarnets Þingeyinga, Alcoa Fjarðaáls og Landsvirkjunar. Þekkingarnetið vaktar ýmsar opinberar upplýsingar t.d. hjá Hagstofu Íslands, Vegagerðinni og Ríkislögreglustjóra.
Umhverfisvísar
24 umhverfisvísar voru mótaðir og teknir til vöktunar í sjálfbærniverkefninu á Austurlandi. Margar áhugaverðar niðurstöður eru úr mælingum. Verið er að koma inn niðurstöðum úr mælingum vegna2011. Allar upplýsingar hafa verið uppfærðar vegna 2010. Vöktun og mælingar eru í höndum margra aðila, s.s. Náttúrustofu Austurlands, Náttúrufræðastofnun Íslands, Alcoa Fjarðaáls, Landsvirkjunar og Þekkingarnets Þingeyinga.
Efnahagsvísar
Fimm efnahagsvísar voru mótaðir og teknir til vöktunar í sjálfbærniverkefninu á Austurlandi. Margar áhugaverðar niðurstöður eru úr mælingum. Verið er að koma inn niðurstöðum úr mælingum vegna 2011. Allar upplýsingar hafa verið uppfærðar fyrir 2010. Vöktun og mælingar eru í höndum nokkurra aðila, s.s. Alcoa Fjarðaáls, Landsvirkjunar og Þekkingarnets Þingeyinga, en Þekkingarnetið vaktar opinberar staðtölur eins og hvað varðar fjárhagsstöðu sveitarfélaga.
Gagn og gaman
Losun gróðurhúsalofttegunda með því minnsta sem þekkist
Ólíkt því sem gerist í flestum öðrum löndum þá er losun GHL frá raforkuvinnslu á Íslandi tiltölulega lítil, enda er langstærstur hluti vinnslunnar frá endurnýjanlegum orkugjöfum þ.e. vatnsafli og jarðvarma. Árleg losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) á hverja unna GWst í Fljótsdalsstöð er um 0,25 g CO2-ígildi/kWst þegar ekki er tekið tillit til kolefnisbindingar með landgræðslu.
Hreindýr og Kárahnjúkavirkjun
Kárahnjúkavirkjun mun hafa áhrif á nokkur búsvæði hreindýra en óljóst er hvort þetta mun hafa einhver áhrif á stærð stofnsins eða eingöngu breyta atferli dýranna. Hreindýr voru fyrst flutt til landsins á ofanverðri átjándu öld til búnytja. Þau eru Austfirðingum mikilvæg, bæði vegna tekna af árlegum veiðum, en ekki síður sem tíguleg dýr sem setja svip sinn á umhverfið.
Meira..Flúor og heilbrigði gróðurs
Flúor getur haft neikvæð áhrif á vöxt og heilbrigði gróðurs. Tryggja þarf að flúor fari ekki yfir þolmörk gróðurs á staðnum sem gæti leitt til breytinga á lífríki þannig að viðkvæmar tegundir myndu ekki þrífast þar sem flúormengunar gætir. Krækiberjalyng er meðal þess gróðurs sem vaktaður er með tilliti til flúormengunar í tengslum við framleiðslu á áli.
Hvernig er atvinnuleysið á Austurlandi?
Atvinnuleysi hefur yfirleitt verið minna á Austurlandi en á Íslandi í heild frá því á árinu 2004. Fyrir þann tíma var atvinnuleysi alltaf meira á Austurlandi en á landsvísu. Á árinu 2010 var atvinnuleysi rúmlega helmingi minna á Austurlandi en á Íslandi, eða um 4,4% atvinnuleysi að ársmeðaltali á móts við 8,9% atvinnuleysi á Íslandi að meðaltali.
Hvaða áhrif hefur Kárahnjúkavirkjun haft á Heiðagæs?
Fylgst er með Heiðagæs á áhrifasvæði Kárahnjúkavirkjunar í Sjálfbærniverkefninu á Austurlandi í Vísi 2.21. Heiðagæs hefur fjölgað ört á landinu undanfarinn áratug og sú þróun hefur ekki síst sett mark sitt á Fljótsdalshérað og heiðarlöndin þar inn af. Hafi Hálslón haft áhrif á heiðagæs á þessu svæði er hætt við að slíkt sé vandlega falið í hinni almennu aukningu í varpi gæsarinnar. Lesa meira...
Meira..Keops píramídinn og Hálslón
Aurinn sem safnast árlega í hálslón samsvarar 4-5 x 106 m3 af efni. Þetta samsvarar byggingu sem væri 100 metra breið, 100 metra há og 400-500 metra löng. Til að fá hugmynd um stærð er ekki slæmt að bera magnið saman við píramída.
Meira..Einstakt á heimsvísu
Sjálfbærniverkefni Alcoa Fjarðaáls og Landsvirkjunar er frumkvöðlastarf því slík aðferð við mat á sjálfbærni hefur ekki áður verð framkvæmd á heimsvísu.
Meira..Fréttir frá Austurlandsverkefninu
Samfélagsábyrgð- frá hugmyndafræði til framkvæmda
Áskorun sjálfbærrar þróunar er meðal annars „að ná jafnvægi á milli hagrænnar þróunar og félagslegra og umhverfislegra markmiða.“ Þetta er eitt af því sem kom fram á fundi Festu, miðstöðvar um samfélagsábyrgð, og Þekkingarnets Þingeyinga um samfélagsábyrgð sem haldinn var á Icelandair Hótel Natura þann 15. maí 2012.
Losun gróðurhúsalofttegunda hjá Fljótsdalsstöð er með því minnsta sem þekkist
Árleg losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) á hverja unna GWst í Fljótsdalsstöð er um 0,25 g CO2-ígildi/kWst þegar ekki er tekið tillit til kolefnisbindingar með landgræðslu (sjá mynd).
Ólíkt því sem gerist í flestum öðrum löndum þá er losun GHL frá raforkuvinnslu á Íslandi tiltölulega lítil, enda er langstærstur hluti vinnslunnar frá endurnýjanlegum orkugjöfum þ.e. vatnsafli og jarðvarma.
Nemendur VA leggja Sjálfbærniverkefninu lið
Frágangur náma- og haugasvæða
Umfangsmiklum framkvæmdum fylgir mikil efnistaka. Frá sjónarmiði sjálfbærrar þróunar skiptir máli að röskun á landslagi og gróðurfari verði haldið í lágmarki og efnistökusvæðum og
haugsvæðum (sem ekki fara undir vatn eða falla inn í mannvirki) verði komið í fyrra horf eins fljótt og hægt er.
Rykmistur
Meðal þeirra áhrifa sem Kárahnjúkavirkjun kann að hafa og ástæða er talin að fylgjast með er rykmistur frá Hálslóni. Erfitt getur þó að reynst að greina milli ryks frá Hálslóni og ryks frá öðrum svæðum m.a. frá eyrum Jökulsár á Fjöllum.
Vatnsborð Hálslóns sveiflast í meðalári um 45 metra en í þurrustu árum getur sveiflan orðið 65 metrar. Svifaurinn mun fyrstu áratugina að mestu setjast í lónið næst jöklinum.
Á þeim tíma sem mælingar hafa staðið yfir hafa komið hvassviðri af suðlægum og vestlægum áttum, þannig að grunnmælingar ættu að vera nokkuð marktækar um það sem vænta má í venjulegu árferði.
Niðurstöður fallryksmælinga sumarið 2011 sýna að fallryk mældist alltaf undir viðmiðunarmörkum fyrir loftgæðamörk fallryks þ.e. < 5g/m2
Meira má lesa um rykmistur í vísi 2.12 - Rykmistur
Engir olíu- og efnalekar hjá Alcoa og Landsvirkjun 2011
Engir olíu- og efnalekar voru hjá Landsvirkjun og Alcoa á árinu 2011. Frá því að mælingar hófust árið 2007, hefur þrisvar verið tilkynnt um leka yfir 20 lítra, en aldrei komið fram efnaleki sem fer yfir 2000 lítra.
Mikil samfélagsleg virkni meðal starfsmanna Fjarðaáls
Þátttaka starfsfólks Fjarðaáls hefur aukist jafnt og þétt frá því álverið hóf framleiðslu árið 2007 en á þessu tímabili hefur þátttakan farið úr 24% í 76%. Vegna sjálfboðaliðastarfsins á árinu 2011 hefur Samfélagssjóður Alcoa greitt samtals 3,2 milljónir vegna Action-verkefna og 12,3 milljónir í Bravó-styrki, eða samtals 15,5 milljónir króna til 105 félagasamtaka á Austurlandi.
Viðhorf samfélagsins til Alcoa og Landsvirkjunar
Árið 2011 voru tæp 85% íbúa á Austurlandi jákvæðir í garð Alcoa Fjarðaáls og rúm 71% jákvæðir í garð Landsvirkjunar. Í vísi 1.19 eru viðhorf samfélagsins á Austurlandi í garð fyrirtækjanna tveggja könnuð. Nú hefur vísirinn verið uppfærður fyrir árið 2011.
Fjárhagsstaða sveitarfélaga á Mið-Austurlandi
Gjöld, sem hlutfall af tekjum, hækka hjá Breiðdalshreppi og Fljótsdalshreppi á meðan þau halda áfram að lækka hjá Seyðisfjarðarkaupstað, Fjarðabyggð, Fljótsdalshéraði og Djúpavogshreppi. Fljótsdalshreppur og Fjarðabyggð skiluðu meiri tekjum en útgjöldum á árinu 2010.
Eignaspjöllum á Austurlandi fækkar á meðan fíkniefnabrotum fjölgar
Ríkislögreglustjóri hefur birt afbrotatölfræði fyrir 2010. Þar kemur fram að eignaspjöllum á Austurlandi fækkar á milli áranna 2009 og 2010 á meðan fíkniefnabrotum fjölgar.
Lesa meiraTíðni umferðarslysa hefur snarminnkað
Opnun Fáskrúðsfjarðargangna árið 2005 hefur haft mjög mikil áhrif á umferðaröryggi á leiðinni á milli Reyðarfjarðar og Fáskrúðsfjarðar. Slysatíðnin á þeirri leið hafði aukist jafnt og þétt árin á undan, en tíðnin féll úr 6,59 niður í 0,25 á milli áranna 2004 og 2006. Slysatíðni fór upp aftur á milli 2006 og 2008, en fór aftur niður á árinu 2009 og er nú aðeins brot af því sem var áður en göngin voru tekin í notkun.
Lesa meiraÁhrif Kárahnjúkavirkjunar á Heiðagæs
Heiðagæsavarp hefur aukist á vatnasviði Kárahnjúkavirkjunar frá 2000. Það á jafnt við um næsta nágrenni Hálslóns sem og önnur vörp. Þróun varpsins er skoðað frá 1981 til 2010 í völdum vörpum. Á tímabilinu frá 2000 til 2010 hefur heiðagæsastofninn vaxið en stærsti fellihópur geldra heiðagæsa á Eyjabökkum hefur rýrnað í öfugu hlutfalli við vöxt í varpi.
Lesa meiraHverfandi lifnar við !
Fossinn Hverfandi lifnaði við þegar Hálslón fylltist á þriðjudag.
Hverfandi lifnar við !
Fossinn Hverfandi lifnaði við þegar Hálslón fylltist á þriðjudag.
„Vöktun á aldrei að vera upp á punt.“
Þetta eru orð Grétars Þórs Eyþórssonar prófessors við Háskólann á Akureyri og komu fram í erindi hans um gildi Sjálfbærniverkefnisins á Austurlandi þegar fyrsti ársfundur þess fór fram á dögunum.
Lesa meiraYfir 81% íbúa á Austurlandi eru jákvæðir í garð Alcoa Fjarðaáls.
Niðurstöður úr fjórða fundi samráðshóps Austurlandsverkefnisins komnar
Ferli sem inniheldur gagnsæi, hlutleysi, skilvirkni og gagnrýni er það sem samráðshópur sjálfbærniverkefnisins á Austurlandi leggur til að verði grundvöllur allra breytinga og umbóta í tengslum við sjálfbærnimælingar í verkefninu.
Lesa meiraSkýrt, gagnsætt og skilvirkt
Þessi þrjú orð voru vinsælust á fundi samráðshóps Sjálfbærniverkefnisins á Austurlandi þegar hópurinn hittist þann 10. júní síðastliðinn. Áskorun fundarins var að komast að samkomulagi um hverskonar ferli ætti að styðjast við þegar taka þarf ákvörðun um breytingar í verkefninu, t.d. breytingar á vísum og mælikvörðum. Spurt var: „Hvað þarf gott ferli að uppfylla?“
Lesa meiraNý heimasíða sjálfbærniverkefna á Austur- og Norðurlandi opnar.
Markmiðið er að heimasíðan verði viskubrunnur hugmyndafræði sjálfbærrar þróunar auk þess að miðla til almennings upplýsingum úr Sjálfbærniverkefnunum á Austur- og Norðurlandi.
Lesa meiraSjálfbærniverkefni Alcoa Fjarðaáls og Landsvirkjunar var sett á laggirnar árið 2004
Sjálfbærniverkefni Alcoa Fjarðaáls og Landsvirkjunar var sett á laggirnar árið 2004
Lesa meiraMarkmið verkefnisins er að styðja hugmyndafræði um sjálfbæra þróun og taka tillit til umhverfis, efnahags og félagslegra þátta.
Markmið verkefnisins er að styðja hugmyndafræði um sjálfbæra þróun og taka tillit til umhverfis, efnahags og félagslegra þátta.
Lesa meiraRáðnir voru íslenskir og erlendir ráðgjafar til að aðstoða fyrirtækin við verkefnið.
Ráðnir voru íslenskir og erlendir ráðgjafar til að aðstoða fyrirtækin við verkefnið.
Lesa meira