Vísir 1.13 - Atvinnuleysi
Langtíma atvinnuleysi getur skapað margvíslegan félagslegan og efnahagslegan vanda. Samfélög reyna því flest að forðast löng tímabil þar sem atvinnuleysi er mikið enda er slíkt ástand ekki æskilegt frá sjónarhóli sjálfbærrar þróunar. Þau störf sem Fljótsdalsstöð og Fjarðaál skapa munu setja af stað keðjuverkun sem getur leitt til talsverðra breytinga á vinnumarkaði svæðisins og þetta gæti haft áhrif á atvinnuleysistölur. Ekki er þó augljóst að ný störf dragi úr atvinnuleysi.
Áður hefur stöðnun á vinnumarkaði fremur leitt til brottflutnings fólks af svæðinu þangað sem meiri vinnu er að finna, frekar en langtíma atvinnuleysis. Þá er einnig sá möguleiki fyrir hendi, t.d. ef ekki er jafnvægi í þeim fjölda starfa sem skapast fyrir karla og konur (hvort sem um er að ræða bein eða afleidd störf), að atvinnuleysi aukist þrátt fyrir fjölgun starfa.
Árangur
Atvinnuleysi hefur yfirleitt verið minna á Austurlandi en á Íslandi í heild frá því á árinu 2004. Fyrir þann tíma var atvinnuleysi alltaf meira á Austurlandi en á landsvísu. Á árinu 2010 var atvinnuleysi rúmlega helmingi minna á Austurlandi en á Íslandi, eða um 4,4% atvinnuleysi að ársmeðaltali á móts við 8,9% atvinnuleysi á Íslandi að meðaltali.
Sjá má þróun frá árinu 2000 á myndinni hér að neðan, en þar sést að sveiflur í atvinnuleysi á Austurlandi hafa nokkurnveginn fylgt sveiflum á landsvísu þar til 2009, þar sem atvinnuleysi á Íslandi eykst í mun meira mæli en á Austurlandi.
Á myndinni hér að neðan má sjá meðalatvinnuleysi á Íslandi, höfuðborgarsvæðinu, landsbyggðinni og Austurlandi frá árinu 1980-2010.
Heimild: Vinnumálastofnun 2011
Uppfært 30.03.12
Vöktunaráætlun og markmið
Hvað er mælt?
Hlutfall atvinnulausra á Austurlandi og Íslandi.
Áætlun um vöktun
Vinnumálastofnun safnar þessum upplýsingum mánaðarlega.
Markmið
Hlutfall atvinnulausra á Austurlandi lægra eða jafnt hlutfalli á landsvísu.
Forsendur fyrir vali á vísi
Langtíma atvinnuleysi getur skapað margvíslegan félagslegan og efnahagslegan vanda. Samfélög reyna því flest að forðast löng tímabil þar sem atvinnuleysi er mikið enda er slíkt ástand ekki æskilegt frá sjónarhóli sjálfbærrar þróunar. Þau störf sem Fljótsdalsstöð og Fjarðaál skapa munu setja af stað keðjuverkun sem getur leitt til talsverðra breytinga á vinnumarkaði svæðisins og þetta gæti haft áhrif á atvinnuleysistölur. Ekki er þó augljóst að ný störf dragi úr atvinnuleysi.
Áður hefur stöðnun á vinnumarkaði fremur leitt til brottflutnings fólks af svæðinu þangað sem meiri vinnu er að finna, frekar en langtíma atvinnuleysis. Þá er einnig sá möguleiki fyrir hendi, t.d. ef ekki er jafnvægi í þeim fjölda starfa sem skapast fyrir karla og konur (hvort sem um er að ræða bein eða afleidd störf), að atvinnuleysi aukist þrátt fyrir fjölgun starfa.
