2.30 Uppgræðsla lands

Vísir 2.30 - Uppgræðsla lands

2_24_uppgraedsla Landbótasjóðir hafa verið settir á laggirnar til þess að sporna við neikvæðum áhrifum mannvirkjagerðar í tengslum við Kárahnjúkavirkjun. Í þessum kafla má lesa um aðgerðir og árangur tengdri vinnu sem styrkt er af sjóðunum.

Upplýsingaskilti um uppgræðsluverkefnið

Árangur

2.30 Uppgræðslusvæði við Hálslón 2009-2012 Uppgræðsla á vegu Landbótasjóðs Norður-Héraðs hefur nú staðið yfir í 10 ár uppi á Jökuldalsheiði og hefur árangur verið góður. Gróðurþekja hefur aukist og jarðvegsskán er farin að myndast. Á þeim svæðum þ.s. virkt jarðvegsrof hefur verið, hefur tekist að minnka það með uppgræðsluaðgerðum. Uppgræðsla á áreyrum Jöklu byrjaði árið 2007. Landið er að bregðast vel við áburði og fræi. Hins vegar hefur vatnsflaumur Jöklu eyðilagt hluta uppgræðslusvæða og eins virðast ísjakar að vetri rífa upp gróður með rótum á einhverjum stöðum. Minni reynsla er komin á árangur uppgræðslu svæða á vegum Landbótasjóðs Fljótsdalshrepps en árangur er góður á þeim svæðum sem skoðuð hafa verið.

Uppgræðsla við Hálslón hófst 2009 og er árangur mjög góður af uppgræðslustarfi þar en hér til hliðar má sjá mynd af uppgræðslusvæðinu við Hálslón (með því að smella hér fæst stærri mynd af svæðinu). MInni reynsla er fengin af uppgræðslu á Hraunasvæði en fyrst var borið á svæðið þar 2011, en þar er um að ræða uppgræðslu á framkvæmdasvæðum.

Yfirlit yfir uppgræðslustarfið má sjá hér að neðan í töflum en nánari upplýsingar er hægt að nálgast undir flipanum ítarefni.

Uppgræðsla við Hálslón
Hvað / ár	2009	2010	2011	2012	Samtals
Flatarmál (ha)	255	350	418	361	616
Áburður (t)		63,3	70,2	64,8
Grasfræ (kg)				530

Uppgræðsla við Hraunasvæði
Hvað / ár	2012
Flatarmál (ha)	33
Áburður (t)	7,2
Grasfræ (kg)	0,65

Í töflunni hér að neðan gefur að líta framkvæmdir á vegum Landbótasjóðs Norður-Héraðs. Smellið á myndina til að sjá stærri útgáfu.

Í töflunni hér að neðan gefur að líta framkvæmdir á vegum Landbótasjóðs Fljótsdalshrepps.

2.30 Tafla-Landbótasjóður Fljótsdalshrepps 2007-2012

Landbótasjóður Norður-Héraðs

Landbótasjóður Norður-Héraðs var stofnaður af þáverandi sveitarfélagi Norður-Héraði fyrir framlag Landsvirkjunar með það að aðalmarkmiði að græða upp land a.m.k. til jafns við það gróðurlendi sem tapast undir Hálslón. Einnig á sjóðurinn að standa að uppgræðslu á áreyrum Jökulsár á Dal en með minnkun vatnsmagns eykst hætta á uppfoki á áreyrum. Í lögum um landgræðslu nr. 17/1965 segir m.a. í þriðja kafla og 17. grein að „sá, sem landsspjöllum veldur með mannvirkjagerð eða á annan hátt, er skyldur að bæta þau.“ Með tilkomu Kárahnjúkavirkjunar tapast um 32 km2 af grónu landi undir Hálsslón. Unnið hefur verið að þessari uppgræðslu frá árinu 2003 aðallega með því að bera tilbúinn áburð á lítt gróið og ógróið land innan áhrifasvæðis virkjunarinnar og örva þannig náttúrulegan gróður svæðisins. Ráðgjafarnefnd sjóðsins hefur haft umsjón með uppgræðsluaðgerðum, áætlanagerð og árangursmati en tveir verktakar hafa unnið að dreifingu áburðar og fræs eftir því sem við á. Ársskýrslur Landbótasjóðs Norður-Héraðs frá 2003-2009 eru aðgengilegar hér í ítarefni kaflans.

Landbótasjóður Fljótsdalshrepps

Sjóðurinn var stofnaður af Fljótsdalshreppi fyrir framlag Landsvirkjunar með það að aðalmarkmiði að stuðla að uppgræðslu og landbótum vegna þeirrar skerðingar og rýrnunar gróðurlendis sem verður vegna byggingar og reksturs Kárahnjúkavirkjunar.

Heimild: Landsvirkjun

Uppfært 13.3.2013

Vöktunaráætlun og markmið

Hvað er mælt?

a. Flatarmál uppgrædds lands á Norður-Héraði og í Fljótsdal (áhrif framkvæmda: bein).

Áætlun um vöktun

a. Landgræðslan mun mæla, fylgjast með svæðum og setja upplýsingar í gagnagrunn sinn. Upplýsingum verður safnað á fimm ára fresti.

Markmið

a. Fljótsdalshérað: Uppgræðsla 32 km² lands

b. Fljótsdalshreppur: Markmið þarf að þróa í samvinnu við sveitarfélagið.

Mögulegar viðbragðsaðgerðir

Landbótasjóðir Norður-Héraðs og Fljótsdalshrepps standa fyrir uppgræðslu við Jöklu og í Fljótsdal.

Forsendur fyrir vali

Kárahnjúkavirkjun mun óhjákvæmilega leiða til skerðingar á grónu landi vegna þess gróna lands sem fer undir Hálslón og Kelduárlón. Landsvirkjun hefur gert samning við sveitarstjórn Norður-Héraðs (nú sveitarfélagið Fljótsdalshérað) og sveitarstjórn Fljótsdalshrepps um að Landsvirkjun fjármagni uppgræðslu og landbótaaðgerðir á áhrifasvæði virkjunarinnar en sveitarfélögin sjái um framkvæmd verksins. Sérstök nefnd skipuð fulltrúum frá sveitarstjórn, Landgræðslunni og Landsvirkjun sér um val uppgræðslusvæða og eftirlit með framkvæmdum á Fljótsdalshéraði. Hér er um mótvægisaðgerðir að ræða sem hafa eftirfarandi markmið:

Að draga úr áfoki og jarðvegsrofi og styrkja gróður á áhrifasvæði virkjunarinnar.
Að stuðla að endurreisn vistkerfa á uppblásnu landi.
Að byggja upp beitiland til mótvægis við breytingar á beitarálagi og beitarháttum beitardýra s.s. fugla, hreindýra og sauðfjár.

Í Fljótsdalshrepp er uppgræðslustarfið alfarið í höndum sveitarstjórnar sem sendir Landsvirkjun skýrslu um ráðstöfun fjármuna í einstök verkefni.