2.30 Uppgræðsla lands

Vísir 2.30 - Uppgræðsla lands

2_24_uppgraedsla Landbótasjóðir hafa verið settir á laggirnar til þess að sporna við neikvæðum áhrifum mannvirkjagerðar í tengslum við Kárahnjúkavirkjun. Í þessum kafla má lesa um aðgerðir og árangur tengdri vinnu sem styrkt er af sjóðunum.

Upplýsingaskilti um uppgræðsluverkefnið

Árangur

2.30-Yfirlitskort-uppgraedsla-lands-2010 Uppgræðsla á vegum Landbótasjóðs Norður-Héraðs hefur nú staðið yfir í 8 ár uppá Jökuldalsheiði og hefur árangur verið góður. Gróðurþekja hefur aukist og jarðvegsskán er farin að myndast. Á þeim svæðum þ.s. virkt jarðvegsrof hefur verið, hefur tekist að minnka það með uppgræðsluaðgerðum. Uppgræðsla á áreyrum Jöklu byrjaði árið 2007. Landið er að bregðast vel við áburði og fræi. Hins vegar hefur vatnsflaumur Jöklu eyðilagt hluta uppgræðslusvæða og eins virðast ísjakar að vetri rífa upp gróður með rótum á einhverjum stöðum. Minni reynsla er komin á árangur uppgræðslu svæða á vegum Landbótasjóðs Fljótsdalshrepps en árangur er góður á þeim svæðum sem skoðuð hafa verið.

Á myndinni hér til hliðar má sjá mynd af uppgræðslusvæðum á vegum Landbótasjóðs Fljótsdalshrepps. Smellið hér til að sjá stærri mynd. Einnig er hægt að sjá yfirlitsmynd af uppgræðslusvæði Landbótasjóðs Norður-Héraðs með því að smella hér. Í ítarefni er hægt að nálgast ársskýrslur Landbótasjóðs N-Héraðs frá árinu 2003 sem og ársskýrslur Landbótasjóðs Fljótsdalshrepps frá árinu 2007.

Í töflunni hér að neðan gefur að líta framkvæmdir á vegum Landgræðslu ríkisins við Hálslón. Hægt er að skoða skýrslu Landgræðslunnar um Gróðurstyrkingu við Hálslón 2011 með því að smella hér.

Uppgræðsla við Hálslón				Revegetation at Halslon
Hvað / ár	2009	2010	2011	What/Year
Flatarmál (ha)	255	350	418	Square Measure (ha)
Áburður (t)		63,3	70,2	Fertiliser (t)

Í töflunni hér að neðan gefur að líta framkvæmdir á vegum Landbótasjóðs Norður-Héraðs. Smellið á myndina til að sjá stærri útgáfu.

2.30-Landbótasjóður-Norður Héraðs-uppgræðsla lands

Í töflunni hér að neðan gefur að líta framkvæmdir á vegum Landbótasjóðs Fljótsdalshrepps. Smellið á myndina til að sjá stærri útgáfu.
2.30-Landbótasjóður Fljótsdalshrepps-uppgræðsla lands

Landbótasjóður Norður-Héraðs

Landbótasjóður Norður-Héraðs var stofnaður af þáverandi sveitarfélagi Norður-Héraði fyrir framlag Landsvirkjunar með það að aðalmarkmiði að græða upp land a.m.k. til jafns við það gróðurlendi sem tapast undir Hálslón. Einnig á sjóðurinn að standa að uppgræðslu á áreyrum Jökulsár á Dal en með minnkun vatnsmagns eykst hætta á uppfoki á áreyrum. Í lögum um landgræðslu nr. 17/1965 segir m.a. í þriðja kafla og 17. grein að „sá, sem landsspjöllum veldur með mannvirkjagerð eða á annan hátt, er skyldur að bæta þau.“ Með tilkomu Kárahnjúkavirkjunar tapast um 32 km2 af grónu landi undir Hálsslón. Unnið hefur verið að þessari uppgræðslu frá árinu 2003 aðallega með því að bera tilbúinn áburð á lítt gróið og ógróið land innan áhrifasvæðis virkjunarinnar og örva þannig náttúrulegan gróður svæðisins. Ráðgjafarnefnd sjóðsins hefur haft umsjón með uppgræðsluaðgerðum, áætlanagerð og árangursmati en tveir verktakar hafa unnið að dreifingu áburðar og fræs eftir því sem við á. Ársskýrslur Landbótasjóðs Norður-Héraðs frá 2003-2009 eru aðgengilegar hér í ítarefni kaflans.

Landbótasjóður Fljótsdalshrepps

Sjóðurinn var stofnaður af Fljótsdalshreppi fyrir framlag Landsvirkjunar með það að aðalmarkmiði að stuðla að uppgræðslu og landbótum vegna þeirrar skerðingar og rýrnunar gróðurlendis sem verður vegna byggingar og reksturs Kárahnjúkavirkjunar.

Vöktunaráætlun og markmið

Hvað er mælt?

a. Flatarmál uppgrædds lands á Norður-Héraði og í Fljótsdal (áhrif framkvæmda: bein).

Áætlun um vöktun

a. Landgræðslan mun mæla, fylgjast með svæðum og setja upplýsingar í gagnagrunn sinn. Upplýsingum verður safnað á fimm ára fresti.

Markmið

a. Fljótsdalshérað: Uppgræðsla 32 km² lands

b. Fljótsdalshreppur: Markmið þarf að þróa í samvinnu við sveitarfélagið.

Forsendur fyrir vali

Kárahnjúkavirkjun mun óhjákvæmilega leiða til skerðingar á grónu landi vegna þess gróna lands sem fer undir Hálslón og Kelduárlón. Landsvirkjun hefur gert samning við sveitarstjórn Norður-Héraðs (nú sveitarfélagið Fljótsdalshérað) og sveitarstjórn Fljótsdalshrepps um að Landsvirkjun fjármagni uppgræðslu og landbótaaðgerðir á áhrifasvæði virkjunarinnar en sveitarfélögin sjái um framkvæmd verksins. Sérstök nefnd skipuð fulltrúum frá sveitarstjórn, Landgræðslunni og Landsvirkjun sér um val uppgræðslusvæða og eftirlit með framkvæmdum á Fljótsdalshéraði. Hér er um mótvægisaðgerðir að ræða sem hafa eftirfarandi markmið:

Að draga úr áfoki og jarðvegsrofi og styrkja gróður á áhrifasvæði virkjunarinnar.
Að stuðla að endurreisn vistkerfa á uppblásnu landi.
Að byggja upp beitiland til mótvægis við breytingar á beitarálagi og beitarháttum beitardýra s.s. fugla, hreindýra og sauðfjár.

Í Fljótsdalshrepp er uppgræðslustarfið alfarið í höndum sveitarstjórnar sem sendir Landsvirkjun skýrslu um ráðstöfun fjármuna í einstök verkefni.